Khi chó mèo đi khám sức khỏe định kỳ hoặc có biểu hiện bất thường, bác sĩ thú y có thể đề nghị thực hiện siêu âm để quan sát các cơ quan bên trong cơ thể.

PHÂN BIỆT SIÊU ÂM Ổ BỤNG VÀ SIÊU ÂM TIM Ở THÚ CƯNG

Một câu hỏi phổ biến của chủ nuôi khi đến bệnh viện Pet Health Centre là:

“Bé vừa được siêu âm tổng quát vùng bụng, tại sao bác sĩ vẫn đề nghị làm thêm siêu âm tim? Siêu âm ổ bụng có kiểm tra được tim hay không?”

Sự băn khoăn này hoàn toàn dễ hiểu, bởi việc thực hiện thêm một hạng mục kiểm tra có thể làm tăng thời gian và chi phí thăm khám.

Tuy nhiên, siêu âm ổ bụng và siêu âm tim là hai kỹ thuật phục vụ những mục đích khác nhau. Chúng không thể thay thế hoàn toàn cho nhau.

Khi thú cưng cần kiểm tra chuyên sâu tại bệnh viện chuyên điều trị bệnh tim thú cưng, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm tim riêng để đánh giá trực tiếp cấu trúc và hoạt động của tim.

Vì sao siêu âm ổ bụng và siêu âm tim là hai hạng mục riêng biệt?

Về nguyên lý, siêu âm ổ bụng và siêu âm tim đều sử dụng sóng âm có tần số cao để tạo hình ảnh các mô và cơ quan bên trong cơ thể.

Khi sóng âm tiếp xúc với mô, tín hiệu phản hồi sẽ được máy xử lý và hiển thị thành hình ảnh trên màn hình.

Cả hai phương pháp đều:

• Không xâm lấn.

• Không sử dụng tia bức xạ.

• Không gây đau trong quá trình thực hiện.

• Cho phép bác sĩ quan sát cơ quan bên trong theo thời gian thực.

Điểm khác biệt nằm ở khu vực cần khảo sát, loại đầu dò, cách đặt đầu dò và kỹ thuật đánh giá hình ảnh.

Các cơ quan như gan, thận, bàng quang, dạ dày và ruột nằm trong khoang bụng. Trong khi đó, tim và phổi nằm trong lồng ngực, được bao quanh bởi xương sườn và mô phổi chứa không khí.

Có thể hình dung cơ thể thú cưng như một ngôi nhà gồm nhiều căn phòng. Siêu âm ổ bụng giúp bác sĩ kiểm tra khu vực chứa hệ tiêu hóa, bài tiết và sinh sản. Muốn đánh giá tim, bác sĩ cần tiếp cận một khu vực khác bằng kỹ thuật siêu âm chuyên biệt.

Siêu âm ổ bụng ở chó mèo kiểm tra những cơ quan nào?

Khi thực hiện siêu âm ổ bụng cho chó mèo, bác sĩ đặt đầu dò lên vùng bụng để khảo sát các cơ quan nằm từ cơ hoành trở xuống.

Thông qua hình ảnh siêu âm, bác sĩ có thể đánh giá một số cơ quan và hệ thống sau:

1. Gan và túi mật

Siêu âm giúp bác sĩ quan sát kích thước, hình dạng và cấu trúc của gan, đồng thời kiểm tra túi mật để tìm những dấu hiệu bất thường như sỏi hoặc cặn bùn.

Kết quả siêu âm cần được kết hợp với triệu chứng, thăm khám và các xét nghiệm khác để xác định nguyên nhân.

2. Thận và bàng quang

Bác sĩ có thể quan sát cấu trúc thận và bàng quang, từ đó phát hiện những dấu hiệu cần kiểm tra thêm như sỏi, thay đổi cấu trúc thận hoặc bất thường tại bàng quang.

3. Dạ dày và đường ruột

Siêu âm ổ bụng có thể hỗ trợ bác sĩ tìm nguyên nhân khi thú cưng bị nôn, tiêu chảy, bỏ ăn hoặc đau bụng.

Trong một số trường hợp, phương pháp này cũng giúp phát hiện dị vật mà chó mèo vô tình nuốt phải.

4. Cơ quan sinh sản

Ở chó mèo cái, bác sĩ có thể khảo sát tử cung và buồng trứng. Ở chó mèo đực, siêu âm có thể được sử dụng để đánh giá tuyến tiền liệt.

Phương pháp này cũng có thể hỗ trợ theo dõi thai kỳ hoặc kiểm tra những bất thường liên quan đến hệ sinh sản.

5. Lá lách và các khối bất thường trong ổ bụng

Siêu âm giúp bác sĩ quan sát lá lách và phát hiện những vùng mô phát triển bất thường trong khoang bụng.

Như vậy, siêu âm ổ bụng là công cụ quan trọng để đánh giá hệ tiêu hóa, bài tiết và sinh sản. Tuy nhiên, phương pháp này không được thiết kế để khảo sát chi tiết cấu trúc bên trong tim.

Siêu âm ổ bụng có phát hiện được bệnh tim không?

Siêu âm ổ bụng có thể ghi nhận một số dấu hiệu gián tiếp liên quan đến tim, nhưng không thể thay thế siêu âm tim.

Ví dụ, khi khả năng bơm máu của tim bị suy giảm, thú cưng có thể xuất hiện tình trạng tích tụ dịch trong ổ bụng hoặc gan tăng kích thước do máu ứ đọng.

Khi siêu âm bụng, bác sĩ có thể nhìn thấy lượng dịch bất thường hoặc những thay đổi tại gan.

Tuy nhiên, những dấu hiệu này không chỉ xuất hiện trong bệnh tim. Dịch trong ổ bụng còn có thể liên quan đến bệnh gan, bệnh thận hoặc tình trạng thiếu hụt protein.

Vì vậy, siêu âm ổ bụng chỉ cho thấy một biểu hiện hoặc hậu quả có thể liên quan. Phương pháp này không giúp bác sĩ quan sát đầy đủ các buồng tim, thành cơ tim, van tim và dòng máu bên trong tim để xác định nguyên nhân.

Khi nghi ngờ vấn đề tim mạch, thú cưng cần được siêu âm tim chuyên sâu theo chỉ định của bác sĩ.

Siêu âm tim chuyên sâu đánh giá những gì?

Siêu âm tim, còn gọi là echocardiogram, là một hạng mục kiểm tra độc lập được thiết kế để đánh giá trực tiếp cấu trúc và hoạt động của tim.

Thay vì đặt đầu dò ở vùng bụng, bác sĩ sẽ tìm các vị trí phù hợp tại lồng ngực, thường nằm giữa những kẽ sườn.

Sóng siêu âm khó truyền qua xương và không khí trong phổi. Do đó, bác sĩ cần đặt đầu dò đúng “cửa sổ âm học” để thu được hình ảnh rõ ràng của trái tim đang hoạt động.

Đây là kỹ thuật đòi hỏi cách tiếp cận và quy trình đo đạc riêng biệt.

1. Quan sát các buồng tim

Siêu âm tim cho phép bác sĩ quan sát các buồng tim và đo độ dày thành cơ tim.

Qua đó, bác sĩ có thể đánh giá tâm nhĩ hoặc tâm thất có thay đổi kích thước hay không.

2. Đánh giá van tim

Các van tim hoạt động như những “cánh cửa”, đóng và mở theo từng nhịp tim để kiểm soát hướng di chuyển của máu.

Siêu âm giúp bác sĩ quan sát hoạt động của van tim. Việc đánh giá này đặc biệt quan trọng trong những trường hợp cần kiểm tra bệnh van hai lá ở chó giống nhỏ lớn tuổi.

3. Đánh giá khả năng co bóp của tim

Thông qua các chỉ số đo trên hình ảnh siêu âm, bác sĩ có thể đánh giá hoạt động co bóp và khả năng bơm máu của cơ tim.

4. Quan sát dòng máu bằng siêu âm Doppler

Công nghệ Doppler giúp bác sĩ đánh giá hướng và đặc điểm dòng máu di chuyển trong tim.

Hình ảnh Doppler có thể hỗ trợ xác định vị trí dòng máu chảy ngược, rò rỉ hoặc lưu thông bất thường qua các van và buồng tim.

Đây là những thông tin mà siêu âm ổ bụng không thể cung cấp.

5. Vì sao mèo có thể cần siêu âm tim dù siêu âm bụng bình thường?

Mèo thường che giấu các biểu hiện bất thường khá tốt. Một bé mèo có thể vẫn ăn uống và sinh hoạt gần như bình thường dù bên trong đã xuất hiện thay đổi về cấu trúc tim.

Siêu âm ổ bụng bình thường chỉ cho thấy các cơ quan được khảo sát trong khoang bụng chưa có dấu hiệu bất thường rõ ràng tại thời điểm kiểm tra. Kết quả này không đồng nghĩa với việc tim chắc chắn không có vấn đề.

Ví dụ, bệnh cơ tim phì đại ở mèo là tình trạng cần được đánh giá trực tiếp bằng siêu âm tim. Phương pháp này giúp bác sĩ quan sát độ dày cơ tim, kích thước các buồng tim và hoạt động của dòng máu.

Việc thực hiện siêu âm tim riêng giúp hạn chế bỏ sót những thay đổi không thể nhìn thấy qua siêu âm ổ bụng.

Khi nào bác sĩ có thể đề nghị làm cả hai loại siêu âm?

Bác sĩ có thể cân nhắc thực hiện cả siêu âm ổ bụng và siêu âm tim khi thú cưng có biểu hiện liên quan đến nhiều hệ cơ quan hoặc cần được đánh giá sức khỏe toàn diện.

Một số tình huống có thể bao gồm:

• Thú cưng lớn tuổi cần kiểm tra nhiều cơ quan.

• Có dấu hiệu mệt, bỏ ăn, sụt cân hoặc giảm vận động.

• Xuất hiện dịch trong ổ bụng nhưng chưa xác định nguyên nhân.

• Bác sĩ nghe thấy tiếng thổi tim hoặc nhịp tim bất thường.

• Thú cưng vừa có biểu hiện tiêu hóa vừa có dấu hiệu hô hấp.

• Cần đánh giá tình trạng sức khỏe trước một kế hoạch điều trị hoặc phẫu thuật.

Việc chỉ định loại siêu âm nào cần dựa trên kết quả thăm khám thực tế. Không phải tất cả chó mèo đều cần thực hiện đồng thời cả hai phương pháp.

Câu hỏi thường gặp

1. Chó mèo có bị mệt khi làm cả hai loại siêu âm trong cùng một buổi không?

Siêu âm ổ bụng và siêu âm tim đều là phương pháp không xâm lấn và không sử dụng tia bức xạ.

Nếu tình trạng sức khỏe và mức độ hợp tác của thú cưng cho phép, hai phương pháp có thể được thực hiện trong cùng một buổi khám. Các bé chủ yếu cần nằm yên để bác sĩ thu nhận hình ảnh.

Bác sĩ sẽ điều chỉnh tư thế và thời gian kiểm tra dựa trên tình trạng thực tế để hạn chế căng thẳng cho thú cưng.

2. Siêu âm tim bình thường rồi có cần siêu âm ổ bụng không?

Tim và các cơ quan trong khoang bụng thuộc những hệ thống khác nhau.

Kết quả siêu âm tim tốt không đồng nghĩa với việc gan, thận, bàng quang hoặc đường ruột chắc chắn không có vấn đề.

Nếu thú cưng có biểu hiện nôn, bỏ ăn, sụt cân, tiêu chảy hoặc những dấu hiệu liên quan đến ổ bụng, bác sĩ vẫn có thể đề nghị siêu âm bụng.

3. Thú cưng có cần cạo lông khi siêu âm không?

Lông và không khí có thể làm giảm khả năng truyền sóng siêu âm. Vì vậy, bác sĩ thường cần cạo một vùng lông nhỏ để đầu dò tiếp xúc tốt hơn với da và tạo hình ảnh rõ nét.

Vị trí cạo lông tùy thuộc vào loại siêu âm:

• Siêu âm ổ bụng thường cần cạo lông tại vùng bụng.

• Siêu âm tim có thể cần cạo một vùng nhỏ ở một hoặc hai bên lồng ngực.

Lông của thú cưng sẽ mọc lại sau đó.

Siêu âm ổ bụng và siêu âm tim không thay thế cho nhau

Siêu âm ổ bụng và siêu âm tim là hai kỹ thuật dành cho hai khu vực khác nhau của cơ thể.

Siêu âm ổ bụng tập trung đánh giá các cơ quan như gan, thận, bàng quang, dạ dày, ruột và hệ sinh sản. Trong khi đó, siêu âm tim giúp bác sĩ quan sát các buồng tim, cơ tim, van tim và dòng máu bên trong tim.

Vì vậy, việc bác sĩ đề nghị siêu âm tim sau khi thú cưng đã được siêu âm bụng không nhất thiết là sự trùng lặp. Đây có thể là bước kiểm tra cần thiết khi bác sĩ phát hiện tiếng thổi tim, nhịp tim bất thường hoặc những dấu hiệu cần đánh giá sâu hơn.

Nếu thú cưng có biểu hiện ho kéo dài, thở mệt, nhanh kiệt sức hoặc được bác sĩ phát hiện bất thường khi nghe tim, chủ nuôi không nên tự kết luận nguyên nhân.

Pet Health Centre là bệnh viện chuyên điều trị bệnh tim thú cưng, cung cấp dịch vụ khám tim, siêu âm tim và các hạng mục chẩn đoán hình ảnh dành cho chó mèo. Bác sĩ sẽ thăm khám trước và tư vấn phương pháp kiểm tra phù hợp với tình trạng cụ thể của từng bé.

Bạn có thể liên hệ Pet Health Centre để được tư vấn liệu thú cưng cần siêu âm ổ bụng, siêu âm tim hay phối hợp cả hai phương pháp.