Tiếng thổi tim là một dấu hiệu được bác sĩ ghi nhận khi nghe tim. Siêu âm tim có thể được đề nghị để xác định nguyên nhân tạo ra âm thanh đó và đánh giá xem tim của thú cưng có thay đổi bất thường hay không.

Tiếng Thổi Tim Ở Chó Mèo Là Gì? Vì Sao Bác Sĩ Đề Nghị Siêu Âm Tim?

Trong một buổi khám sức khỏe định kỳ, bác sĩ thú y có thể đặt ống nghe lên ngực chó hoặc mèo và phát hiện một âm thanh khác với nhịp tim thông thường.

Bác sĩ có thể thông báo:

“Tôi nghe thấy tiếng thổi ở tim của bé. Chúng ta nên kiểm tra thêm bằng siêu âm tim.”

Thông tin này thường khiến chủ nuôi lo lắng. Tuy nhiên, tiếng thổi tim ở chó mèo không phải là tên của một căn bệnh và cũng chưa đủ để kết luận thú cưng đang mắc bệnh tim nghiêm trọng.

Tiếng thổi tim ở chó mèo là gì?

Trái tim của chó mèo hoạt động như một máy bơm. Bên trong tim có các buồng tim và hệ thống van đóng mở theo từng nhịp để kiểm soát hướng di chuyển của máu.
Khi máu lưu thông bình thường, bác sĩ thường nghe thấy hai tiếng tim tương đối rõ và đều, thường được mô tả là âm thanh “lub-dub”.
Khi dòng máu không còn chảy êm mà xuất hiện hiện tượng cuộn xoáy, nó có thể tạo ra một âm thanh “xì xào” hoặc “ù” xen giữa các nhịp tim. Âm thanh này được gọi là tiếng thổi tim, hay heart murmur.
Có thể hình dung hiện tượng này giống như dòng nước chảy trong một đường ống. Khi đường ống thông thoáng, nước chảy khá êm. Nếu dòng nước đi qua một vị trí bị thu hẹp hoặc chảy ngược qua một van đóng không kín, dòng chảy có thể tạo ra tiếng động.

Vì sao chó mèo xuất hiện tiếng thổi tim?

Điều quan trọng chủ nuôi cần hiểu là tiếng thổi tim chỉ mô tả một âm thanh bất thường. Bác sĩ vẫn cần kiểm tra thêm để xác định nguyên nhân. Một số nguyên nhân có thể làm dòng máu trong tim bị cuộn xoáy và tạo ra tiếng thổi bao gồm:

1. Van tim đóng không kín

Hở van tim là một trong những nguyên nhân thường gặp ở chó lớn tuổi, đặc biệt là những giống chó nhỏ. Khi van tim bị thoái hóa và không đóng kín sau mỗi nhịp co bóp, một phần máu có thể chảy ngược về buồng tim phía trước. Dòng máu chảy ngược này có thể tạo ra tiếng thổi.

2. Bất thường cấu trúc tim bẩm sinh

Một số chó mèo sinh ra đã có bất thường tại vách ngăn giữa các buồng tim hoặc tình trạng hẹp tại một số mạch máu. Khi máu đi qua vị trí bất thường hoặc khu vực bị thu hẹp với tốc độ cao, dòng chảy có thể tạo ra tiếng động mà bác sĩ nghe thấy qua ống nghe.

3. Cơ tim thay đổi

Sự dày lên bất thường của cơ tim có thể làm giảm không gian bên trong buồng tim và ảnh hưởng đến dòng máu. Tình trạng này đặc biệt cần được lưu ý ở mèo, trong đó bệnh cơ tim phì đại là một trong những vấn đề có thể cần được đánh giá bằng siêu âm tim chuyên sâu.

4. Nguyên nhân không xuất phát trực tiếp từ cấu trúc tim

Không phải mọi tiếng thổi đều bắt nguồn từ bất thường cấu trúc của tim. Trong một số trường hợp, tính chất và tốc độ dòng máu có thể thay đổi do những vấn đề khác như thiếu máu nghiêm trọng hoặc sốt cao. Những thay đổi này cũng có thể tạo ra tiếng thổi khi bác sĩ nghe tim.

Có phải mọi tiếng thổi tim đều nguy hiểm?

Không phải tất cả tiếng thổi tim đều có mức độ ảnh hưởng giống nhau.

Ý nghĩa của tiếng thổi còn phụ thuộc vào độ tuổi, giống, loài, triệu chứng hiện tại và kết quả kiểm tra tim của từng thú cưng.

Tiếng thổi tim ở chó con

Một số chó con được phát hiện có tiếng thổi nhẹ trong những lần khám hoặc tiêm phòng đầu tiên.

Trong một số trường hợp, đây có thể là tiếng thổi sinh lý, còn được gọi là tiếng thổi vô hại. Hiện tượng này liên quan đến quá trình phát triển của cơ thể và có thể tự biến mất khi chó con đạt khoảng 4–6 tháng tuổi.

Tuy nhiên, bác sĩ vẫn cần theo dõi tiếng thổi qua các lần tái khám. Nếu âm thanh không biến mất, tăng lên hoặc có đặc điểm cần lưu ý, chó con có thể được đề nghị siêu âm tim để loại trừ bất thường bẩm sinh.

Tiếng thổi tim ở chó trưởng thành và chó lớn tuổi

Khi một chú chó trưởng thành hoặc lớn tuổi xuất hiện tiếng thổi tim mới, bác sĩ thường cần kiểm tra kỹ hơn để tìm nguyên nhân.

Việc đánh giá càng cần thiết nếu tiếng thổi đi kèm với những biểu hiện như:

• Ho kéo dài.

• Thở nhanh hoặc thở gấp.

• Lười vận động.

• Nhanh mệt hơn bình thường.

Những dấu hiệu này không tự động xác nhận chó mắc bệnh tim. Chúng cũng có thể liên quan đến các vấn đề sức khỏe khác và cần được bác sĩ thú y thăm khám đầy đủ.

Tiếng thổi tim ở mèo

Việc đánh giá tiếng thổi tim ở mèo thường phức tạp hơn.

Một số bé mèo có thể xuất hiện tiếng thổi tạm thời khi căng thẳng trong lúc thăm khám. Nhịp tim tăng nhanh có thể làm thay đổi dòng máu và tạo ra âm thanh mà bác sĩ nghe thấy.

Mặt khác, độ lớn của tiếng thổi ở mèo không phải lúc nào cũng phản ánh chính xác mức độ thay đổi bên trong tim.

Một bé mèo có tiếng thổi nhỏ vẫn có thể cần được kiểm tra thêm. Ngược lại, tiếng thổi nghe rõ không đồng nghĩa tình trạng chắc chắn nghiêm trọng hơn.

Đây là lý do bác sĩ không chỉ dựa vào âm lượng của tiếng thổi để đánh giá sức khỏe tim mạch ở mèo.

Vì sao nghe tim bằng ống nghe chưa đủ?

Ống nghe là công cụ quan trọng giúp bác sĩ phát hiện tiếng thổi, vị trí âm thanh nghe rõ nhất và một số đặc điểm của nhịp tim.

Tuy nhiên, ống nghe chỉ giúp bác sĩ nghe âm thanh. Công cụ này không cho phép quan sát trực tiếp các cấu trúc bên trong tim.

Chỉ dựa vào tiếng thổi, bác sĩ chưa thể xác định đầy đủ:

• Van tim nào đang có bất thường.

• Tiếng thổi có liên quan đến hở van hay không.

• Có bất thường cấu trúc tim bẩm sinh hay không.

• Thành cơ tim có bị dày lên hay không.

• Các buồng tim có thay đổi kích thước hay không.

• Dòng máu chảy ngược ở vị trí nào và ở mức độ nào.

• Thú cưng chỉ cần theo dõi hay đã cần cân nhắc điều trị.

Vì vậy, nghe thấy tiếng thổi tim là bước phát hiện ban đầu, không phải kết luận cuối cùng.

Siêu âm tim giúp bác sĩ kiểm tra những gì?

Siêu âm tim cho chó mèo, hay echocardiogram, sử dụng sóng siêu âm để tạo ra hình ảnh chuyển động của tim theo thời gian thực.

Phương pháp này không xâm lấn và giúp bác sĩ đánh giá trực tiếp cấu trúc cũng như hoạt động của tim.

1. Quan sát cấu trúc bên trong tim

Siêu âm tim giúp bác sĩ quan sát các buồng tim, thành cơ tim và van tim.

Bác sĩ có thể thực hiện các phép đo để đánh giá độ dày cơ tim, kích thước tâm nhĩ, tâm thất và những thay đổi cấu trúc khác nếu có.

2. Đánh giá hoạt động của van tim

Hình ảnh siêu âm cho phép bác sĩ quan sát các van đóng mở theo từng nhịp tim.

Thông tin này giúp xác định van nào có biểu hiện bất thường và đánh giá ảnh hưởng của sự thay đổi đó đến dòng máu.

3. Kiểm tra dòng máu bằng Doppler

Công nghệ Doppler giúp bác sĩ quan sát hướng và đặc điểm dòng máu di chuyển qua các buồng tim và van tim.

Doppler có thể hỗ trợ xác định vị trí dòng máu chảy ngược hoặc lưu thông bất thường mà ống nghe không thể cho thấy.

4. Hỗ trợ đánh giá mức độ và hướng theo dõi

Kết quả siêu âm tim giúp bác sĩ đánh giá tình trạng hiện tại của tim và cân nhắc bước tiếp theo.

Tùy từng trường hợp, thú cưng có thể chỉ cần tái khám định kỳ hoặc cần được xây dựng kế hoạch theo dõi và điều trị phù hợp.

Không phải mọi thú cưng có tiếng thổi tim đều cần dùng thuốc ngay. Quyết định điều trị cần dựa trên nguyên nhân, mức độ thay đổi của tim, triệu chứng và kết quả kiểm tra tổng thể.

Phát hiện tiếng thổi tim có nghĩa là thú cưng đã bị suy tim?

Không.

Tiếng thổi tim là một dấu hiệu nghe được qua ống nghe, trong khi suy tim là một tình trạng lâm sàng cần được bác sĩ đánh giá dựa trên nhiều thông tin khác nhau.

Một thú cưng có thể có tiếng thổi nhưng chưa xuất hiện suy tim. Một số tiếng thổi ở chó con cũng có thể là tiếng thổi sinh lý và tự biến mất khi cơ thể phát triển.

Ngược lại, không nên dựa vào việc thú cưng vẫn ăn uống hoặc sinh hoạt bình thường để kết luận rằng tim hoàn toàn khỏe mạnh.

Bác sĩ cần kết hợp thăm khám, siêu âm tim và các phương pháp kiểm tra khác khi cần thiết để đưa ra đánh giá phù hợp.

Chủ nuôi nên làm gì khi thú cưng được phát hiện có tiếng thổi tim?

Trước tiên, chủ nuôi không nên quá hoang mang hoặc tự tìm thuốc cho thú cưng sử dụng.

Bạn nên hỏi bác sĩ về:

• Đặc điểm của tiếng thổi vừa được phát hiện.

• Thú cưng có cần siêu âm tim hay không.

• Thời điểm phù hợp để thực hiện kiểm tra.

• Các dấu hiệu cần theo dõi tại nhà.

• Lịch tái khám nếu bác sĩ chưa yêu cầu can thiệp ngay.

Nếu thú cưng có thêm biểu hiện ho kéo dài, thở gấp, nhanh mệt hoặc giảm khả năng vận động, hãy thông báo đầy đủ cho bác sĩ.

Những thông tin này giúp bác sĩ lựa chọn phương pháp kiểm tra phù hợp hơn.

Tiếng thổi tim cần được đánh giá, không nên tự kết luận

Việc phát hiện tiếng thổi tim có thể khiến chủ nuôi lo lắng, nhưng âm thanh này không phải là một bản án và cũng không tự động đồng nghĩa với bệnh tim nghiêm trọng.

Tiếng thổi có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác nhau. Một số trường hợp chỉ cần theo dõi, trong khi những trường hợp khác cần siêu âm tim để đánh giá cấu trúc và hoạt động của tim.

Thực hiện siêu âm đúng thời điểm giúp bác sĩ hiểu rõ nguyên nhân phía sau tiếng thổi, hạn chế việc điều trị khi chưa cần thiết và xây dựng kế hoạch theo dõi phù hợp cho từng thú cưng.

Pet Health Centre là bệnh viện chuyên điều trị bệnh tim thú cưng, cung cấp dịch vụ khám tim và siêu âm tim chuyên sâu cho chó mèo. Bác sĩ sẽ thăm khám, đánh giá tiếng thổi và tư vấn phương pháp kiểm tra phù hợp với tình trạng của từng bé.

Nếu chó hoặc mèo vừa được phát hiện có tiếng thổi tim, bạn có thể đặt lịch tại Pet Health Centre để bác sĩ kiểm tra và hướng dẫn bước tiếp theo.